Alphen aan den Rijn
Wij werken samen met gemeente Alphen aan den Rijn, gemeente Nieuwkoop, IVN, Archeon en Groene Cirkel Bijenlandschap om een duurzame leefomgeving te realiseren. Regelmatig zijn er activiteiten om het gebruik van groen in onze leefomgeving te delen met anderen en informatie te delen over biodiversiteit en water in de tuin. Minder steen en meer groen in onze omgeving maakt de lucht schoner, laat water de bodem bereiken en geeft dieren en planten meer ruimte.
Een nieuw mooi initiatief van de gemeente Nieuwkoop stond in de krant. Aan de wedstrijd 'Groenste tuin van Nieuwkoop' hebben 53 deelnemers meegedaan. Onze secretaris Ton heeft de derde prijs gewonnen, waar wij hem natuurlijk mee feliciteren.
De bodem is misschien wel het belangrijkste onderdeel van jouw tuin: goede grond zit vol met leven en dat vormt weer de basis van een levende tuin. Ruim een kwart van de biodiversiteit op aarde leeft in de grond. En al die kleine beestjes vormen weer het voedsel voor graag geziene tuinvogels en andere dieren. Planten en bomen halen hun voedingsstoffen uit de bodem en voeden op hun beurt het bodemleven. Maar ook voor onze eigen voedselproductie zijn we afhankelijk van een gezonde bodem. De bodem is in feite de meest belangrijke voedselbron op aarde.
Wist je dat bodemdieren heel nuttig zijn. Zo leven er in gezonde bodems tal van nuttige insecten die ziekten en plagen in onze gewassen in toom kunnen houden. Vitale bodems slaan bovendien CO2 op en kunnen water zuiveren en vasthouden. Heel belangrijk nu we steeds vaker met periodes van droogte te maken krijgen. Gezonde bodems zijn onmisbaar in de strijd tegen klimaatverandering en biodiversiteitsverlies. Help je mee in eigen tuin?
Leven in de bodem
De regenworm is wel de meest bekende hulp in de tuin. Ze brengen organisch materiaal, zoals bladeren en compost, in de bodem en verteren het daar tot humus. Dit humus levert veel voedingsstoffen aan de bodem. Daarnaast werkt humus als een spons. De bodem bevat daarmee voldoende water bij droogte en kan tevens een teveel aan water afvoeren. De gangetjes die wormen graven (en de wortels van planten en bomen) houden de grond lekker luchtig. Dit zorgt weer voor een goede afwatering. Naast de regenworm zijn er nog talloze kleine diertjes als larven, wormen, pissebedden, slakken, maar ook microscopisch kleine beestjes meestal ongezien druk aan het werk. Ontelbare bacteriën en schimmels leveren hun cruciale bijdrage aan een gezonde bodem.
Een gezonde en levende tuin
Met het voorjaar in aantocht is het weer tijd om heerlijk buiten aan de slag te gaan. Kijk eens goed rond in jouw tuin. Zijn al die tegels wel echt nodig? Met meer groen in de tuin hebben veel soorten (bodem)dieren weer een plek om te leven. Vervang voor het planten altijd wel eerst het bestratingszand onder de tegels door tuinaarde zodat de planten beter voedingsstoffen kunnen opnemen. Om het bodemleven niet te verstoren, kun je ook beter zo min mogelijk spitten in de tuin. Schoffelen is goed genoeg of zorg voor bodembedekkers voor een onderhoudsvriendelijke tuin.
In het najaar en in de winter kun je overigens gewoon op een paar plekken bladafval en afgestorven plantenresten laten liggen. Dieren halen hier de hele winter voedsel uit of kiezen het als plekje voor hun winterslaap. Op een natuurlijke manier en helemaal gratis wordt ieder jaar gezorgd voor bemesting en verbetering van de structuur van de bodem. Zo help je zelf mee aan het herstel van het bodemleven in je eigen tuin. Ga voor meer tips naar www.steenbreek.nl/tuintips/#bodem of kijk op www.onder-het-maaiveld.nl/.
Bodemdieren herkennen
Wil je weten welke dieren allemaal in de bodem leven? Download de handige zoekkaart op www.bodemdierendagen.nl en ga op speurtocht in eigen tuin.
Stichting Steenbreek
Al decennialang vermindert het aantal vlinders in Nederland. Er zijn verschillende oorzaken maar helaas zijn tegenwoordig heel veel tuinen grotendeels versteend en krijgen bloeiende planten nog maar weinig ruimte. Versteende tuinen bieden de natuur maar weinig ruimte. Zonder bloeiende planten en bloemen is er voor de vlinders geen eten te vinden. Vlinders komen voor in zeer verschillende gebieden: in natuurlijke landschappen maar ook in het stedelijk gebied leven verschillende soorten vlinders. Daarom kan iedereen zelf helpen om het leefgebied voor vlinders weer te vergroten: maak je eigen vlinderparadijs in de tuin.
Aan de vlinder gaan heel wat stadia vooraf. Van eitje naar rups, van rups naar pop, van pop naar vlinder. Van de gelegde eitjes wordt slechts 1 tot 5% uiteindelijk een vlinder. In Nederland leven meer dan 2400 soorten vlinders, maar dat zijn niet allemaal dagvlinders. Een groot deel daarvan zijn nachtvlinders of microvlinders (heel kleine vlindertjes). Er leven nu nog 53 soorten dagvlinders in ons land. Er zijn er al 17 verdwenen uit Nederland. Dat komt bijvoorbeeld doordat hun leefgebieden aangetast zijn. Veel geschikte plekjes voor vlinders zijn ver uit elkaar komen te liggen. En dat is een probleem: de meeste vlinders kunnen namelijk niet ver vliegen. Een grote weg of een kanaal kan al een te grote hindernis vormen en de barrières voor vlinders worden steeds groter. Wanneer een vlindersoort ergens verdwijnt is de kans groot dat hij daar nooit meer terugkomt.
Wat kun jezelf doen?
Help vlinders en breng meer kleur in de tuin, op het balkon of op het terras. Zet planten neer die lang bloeien en veel nectar geven. Vlinderplanten zijn er in alle soorten en maten. Denk bijvoorbeeld aan herfstaster, klimop, lavendel of een vlinderstruik. Een goede vlindertuin bloeit in verschillende seizoenen en biedt nectar van de lente tot de herfst. De rupsen lusten vaak maar enkele soorten planten zoals bijvoorbeeld klimop waarbij je echt niet bang hoeft te zijn dat alles volledig kaal wordt gegeten. Wist je trouwens dat vlinders pas kunnen vliegen als hun lichaamstemperatuur tenminste 20°C is? Op een zonnige warme dag is dat geen probleem: door met de vleugels wijd uitgespreid te gaan zitten, vangt de vlinder zoveel mogelijk zonnewarmte op. Zorg dus voor beschutte plekjes in de tuin met struiken, heggen en rommelhoekjes waar vlinders zich kunnen opwarmen. Je vergroot zo het leefgebied van vlinders en je lokt ook gelijk meer bijen, veel soorten vogels en andere insecten naar de tuin.
Tuinieren voor vlinders
De Vlinderstichting schreef samen met tv-tuinman Lodewijk Hoekstra het boekje 'Tuinieren voor vlinders'. Vol wetenswaardigheden over vlinders. Wat hebben ze nodig, welke soorten zie je in de tuin? En met praktische tips voor het inrichten van de tuin voor vlinders. Het boekje is kosteloos te verkrijgen via www.vlinderstichting.nl/service-en-vragen/vlinderwinkel/producten/product/?prod=72
Samen voor meer groen in de buurt!
Wat kun jezelf doen?
Het begint door bewust om te gaan met het gebruik van water. En het aanpassen van de eigen tuin: meer groen en minder steen. Groen is echt dé oplossing. De beplanting houdt het water langer vast en bevordert het doorsijpelen van regenwater in de bodem. Een paar tips:
Met het nemen van deze eenvoudige maatregelen maak je jouw tuin klimaatbestendig en verkleinen we samen de kans op verdroging van de grond en wateroverlast tijdens hoosbuien.
Ruim veertig procent van de Nederlandse tuinen is bedekt met tegels. Het gaat om dertig duizend hectare, een oppervlakte die gelijk staat aan maar liefst 44.000 voetbalvelden. Wanneer we al deze tuinen vullen met bomen, planten en moestuintjes geeft dat een enorme boost aan de biodiversiteit in ons land.
Het aantal vliegende insecten is sinds 1990 met vijfenzeventig procent (75%!) afgenomen en de helft van de huismussen is verdwenen. Daarom dus, doen wij al een aantal jaar de actie Tegel eruit, plant erin! en hebben met Intratuin Ter Aar een betrokken partner die de locatie verzorgt en de planten levert.
Ook zijn we actief tijdens evenementen en bijeenkomsten in Alphen aan den Rijn en omgeving om voorlichting te geven over de voordelen van groene tuinen t.o.v. versteende tuinen. Dit doet Groei & Bloei samen met de gemeente Alphen aan den Rijn, IVN en Archeon. Wij vormen samen Operatie Steenbreek Alphen aan den Rijn. Denk aan onderwerpen als wateroverlast, watertekort, hittestress en bijen. We komen graag met oplossingen.
En we hebben ons aangesloten bij Groene Cirkels Bijenlandschap, een netwerk van bedrijven, overheidsorganisaties en verenigingen die duurzame ambities samen willen laten slagen.
Uit: Groene Hart Media, november 2018
In 2015 ging Groene Cirkels Bijenlandschap van start rond Leiden, Zoetermeer en Alphen aan den Rijn, met als doel de achteruitgang van de wilde bij stoppen. En dat is voor het eerst in Nederland gelukt. Waar overal in Nederland een drastische achteruitgang van wilde bijen is te zien, is in het Groene Cirkel Bijenlandschap een toename van het aantal soorten bijen met 34% gemeten.
De Natuurkalender is een waarnemingsprogramma dat ecologische veranderingen in beeld wil brengen. Hiervoor wordt gekeken naar de timing van de natuur in relatie tot het klimaat.
U kunt de effecten van klimaatverandering op planten en dieren in uw eigen tuin waarnemen en melden aan de Natuurkalender. Eerste waarnemingen van meer dan tweehonderd planten vogels, vlinders en veel andere dieren zijn op deze site te volgen.